محمود تولایی، رئیس اتاق بازرگانی کاشان، در گفتوگویی مفصل پیرامون وضعیت اقتصاد و صنعت کشور در شرایط جنگی، با اشاره به فشارهای سنگین بر تولید و تجارت کشور گفت: امروز اقتصاد، زیرساختها و بازار فروش بیشترین آسیب را از شرایط جنگی دیدهاند و تولیدکنندگان ناچار شدهاند برای حفظ بنگاه و نیروی انسانی، با مدلهای جدیدی از مدیریت و تابآوری حرکت کنند.
اقتصاد جنگی و ضرورت تابآوری صنایع
تولایی با تأکید بر اینکه «برای همه صنایع نمیتوان یک نسخه واحد پیچید» اظهار کرد: شرایط تولید مواد غذایی، لوازم خانگی، الکترونیک یا فرش ماشینی با یکدیگر متفاوت است و هر بنگاه باید متناسب با وضعیت بازار، صادرات، تأمین مواد اولیه و توان مالی خود تصمیمگیری کند.
وی افزود: امروز یکی از مهمترین بحرانهای صنایع، افت شدید تقاضاست؛ بهویژه در صنعت فرش ماشینی که به گفته او فروش برخی فروشگاهها نسبت به دو سال قبل حتی به پنج درصد هم نرسیده است.
رئیس اتاق بازرگانی کاشان ادامه داد: بخشی از مسیرهای صادراتی ایران به کشورهای عربی مسدود شده و بسیاری از تولیدکنندگان باید بازارها و مسیرهای جایگزین تعریف کنند؛ موضوعی که به گفته او «با حرف زدن حل نمیشود و نیازمند برنامهریزی و اتاق فکر فوری است.»
او تأکید کرد: بنگاهها باید برای سه تا چهار ماه آینده، سناریوهای مختلف طراحی کنند؛ اینکه اگر شرایط بدتر شد، ثابت ماند یا بهتر شد، چه تصمیمی باید بگیرند.
گلایه از دولت و ساختار اداری
تولایی در بخش دیگری از این گفتوگو با انتقاد از عملکرد برخی دستگاههای اجرایی در دوران جنگ گفت: در روزهای ابتدایی جنگ، بخش زیادی از دولت عملاً تعطیل بود، در حالی که کارخانهها مشغول فعالیت بودند و انتظار میرفت مدیران دولتی در میدان حضور داشته باشند.
وی افزود: برخی واحدهای تولیدی بهطور مستقیم مورد اصابت قرار گرفتند و خسارتهای سنگینی دیدند، اما هنوز اقدام مؤثری برای بازگشت آنها به چرخه تولید انجام نشده است.
به گفته تولایی، حتی در مواردی که استاندار و مسئولان استانی برای حل مشکلات واحدهای آسیبدیده ورود کردهاند، بسیاری از دستگاهها حاضر به همکاری یا بخشودگی هزینهها نشدهاند و همچنان با همان نگاه اداری گذشته عمل میکنند.
رئیس اتاق بازرگانی کاشان تصریح کرد: «اگر یک واحد تولیدی در جنگ آسیب میبیند، باید مثل یک رزمندهای که در خط مقدم آسیب دیده، مورد حمایت قرار گیرد؛ اما متأسفانه بسیاری از این واحدها احساس میکنند تنها ماندهاند.»
فداکاری تولیدکنندهها برای حفظ اشتغال
تولایی با اشاره به وضعیت واحدهای صنعتی کاشان و آران و بیدگل گفت: بسیاری از کارخانهها امروز تنها با یک شیفت کار میکنند اما حقوق سه شیفت را پرداخت میکنند تا نیروی انسانی خود را حفظ کنند.
وی ادامه داد: آمار بیمه بیکاری نسبت به سال گذشته افزایش شدیدی نداشته و این نشان میدهد تولیدکنندهها با وجود فشارهای سنگین اقتصادی، مسئولیت اجتماعی خود را پذیرفتهاند و از جیب خود برای حفظ اشتغال هزینه میکنند.
او تأکید کرد: «این بنگاهها فقط متعلق به صاحبانشان نیستند؛ سرمایه کشورند و حفظ آنها به معنای حفظ اشتغال، تجربه، تکنولوژی و سرمایه انسانی کشور است.»
تولایی همچنین گفت: بسیاری از صاحبان صنایع با مدیریت هزینهها، کاهش تولید، تنظیم شیفتها و تغییر مدل فعالیت، تلاش کردهاند تابآوری بنگاههای خود را افزایش دهند و تاکنون نیز عملکرد قابل قبولی داشتهاند.
آینده کاشان و تنوع صنعتی
رئیس اتاق بازرگانی کاشان در بخش پایانی گفتوگو، بر ضرورت فاصله گرفتن کاشان از اقتصاد تکمحصولی تأکید کرد و گفت: سالهاست نگاه اتاق بازرگانی بر تنوعبخشی به صنایع منطقه متمرکز شده است.
وی توضیح داد: به دلیل محدودیت منابع آبی و مشکلات زیستمحیطی، اولویت منطقه باید توسعه صنایع کمآببر، صنایع معدنی، خدمات و گردشگری باشد.
تولایی با اشاره به ظرفیتهای معدنی و گردشگری منطقه گفت: کاشان در سالهای اخیر در حوزه خدمات و گردشگری رشد قابل توجهی داشته و حتی ضریب اقامت آن از اصفهان نیز بیشتر شده است.
او همچنین اظهار کرد: صنایع معدنی، فرآوری مواد اولیه و توسعه زنجیرههای تولید میتواند بخشی از آینده اقتصادی منطقه را شکل دهد، اما تحقق این موضوع نیازمند برنامهریزی، تحلیل آماری و حمایت مؤثر از سرمایهگذاری است.
رئیس اتاق بازرگانی کاشان در پایان ابراز امیدواری کرد که با کاهش محدودیتها و بهبود شرایط بینالمللی، صنایع ایران بتوانند دوباره در بازارهای منطقهای و جهانی حضور پررنگتری داشته باشند و «ایران فرصت پرواز اقتصادی پیدا کند.»