وقتی برای خرید فرش ماشینی به فروشگاه میروید، احتمالاً اولین چیزی که توجهتان را جلب میکند، طرح، رنگ و ظاهر فرش است. اما اگر میخواهید انتخاب دقیقتری داشته باشید، فقط به روی فرش نگاه نکنید؛ پشت فرش هم اطلاعات مهمی درباره کیفیت بافت و مشخصات آن در اختیار شما قرار میدهد.
بررسی پشت فرش یکی از روشهای سادهای است که میتواند به شما کمک کند نظم بافت، یکنواختی گرهها و برخی مشخصات فنی فرش را بهتر بررسی کنید. البته باید توجه داشت که کیفیت فرش ماشینی را نمیتوان فقط از روی پشت آن تشخیص داد و عواملی مانند جنس نخ، شانه، تراکم، کیفیت بافت، رنگرزی و فرآیند تکمیل نیز اهمیت زیادی دارند.
در این مقاله از فرش ماشینی اکباتان به شما میگوییم هنگام خرید، پشت فرش را چطور بررسی کنید و چه نکاتی میتواند به تشخیص یک فرش ماشینی باکیفیت کمک کند.
چرا باید پشت فرش ماشینی را بررسی کنیم؟
بخش زیادی از ساختار بافت فرش از روی سطح رویی بهسادگی قابل مشاهده نیست. وقتی فرش را برمیگردانید، ساختار بافت و نظم گرهها بیشتر در معرض دید قرار میگیرد.
با بررسی پشت فرش میتوانید مواردی مانند:
- نظم و یکنواختی بافت
- وضعیت گرهها
- تراکم بافت
- وجود برخی ایرادهای بافت
- وضعیت کنارهها
- و هماهنگی مشخصات فنی با محصول
را بررسی کنید.
البته پشت فرش فقط یکی از معیارهای ارزیابی است. برای خرید یک فرش باکیفیت باید مجموعهای از ویژگیها را در کنار یکدیگر در نظر بگیرید.
پشت فرش خوب چه شکلی است؟
اگر بخواهیم ساده بگوییم، پشت یک فرش ماشینی باکیفیت باید بافت منظم و نسبتاً یکنواختی داشته باشد.
هنگام بررسی پشت فرش به این موارد دقت کنید:
- گرهها و بافت نظم مناسبی داشته باشند.
- فاصله بین قسمتهای مختلف بافت، تفاوت غیرعادی نداشته باشد.
- بخشهایی از فرش بیش از حد شل یا متراکم نباشد.
- پارگی یا آسیب قابل توجه مشاهده نشود.
- کنارهها مرتب و سالم باشند.
- مشخصات محصول و تولیدکننده قابل بررسی باشد.
نکته مهم این است که ظاهر پشت فرش در مدلها و ساختارهای مختلف میتواند متفاوت باشد. بنابراین نباید فقط بر اساس شکل ظاهری پشت فرش درباره کیفیت آن قضاوت کرد.
۱. نظم گرهها را بررسی کنید
یکی از اولین مواردی که هنگام برگرداندن فرش میتوانید بررسی کنید، نظم گرهها و بافت است.
در یک فرش ماشینی که فرآیند بافت آن بهدرستی انجام شده باشد، ساختار بافت در قسمتهای مختلف باید یکنواخت باشد.
اگر در پشت فرش با مواردی مانند:
- بینظمی شدید در بافت
- فاصلههای غیرطبیعی
- قسمتهای شل
- تغییر ناگهانی در تراکم بافت
- یا نقصهای واضح
مواجه شدید، بهتر است قبل از خرید، درباره علت آن سؤال کنید.
البته وجود یک ایراد کوچک بهتنهایی به معنی بیکیفیت بودن کل فرش نیست؛ مهم، میزان و نوع ایراد است.
۲. شانه فرش را از روی پشت آن بررسی کنید
شانه فرش یکی از مهمترین مشخصات فنی فرش ماشینی است.
به زبان ساده، شانه به تعداد گرههای عرضی بافت در یک متر از عرض فرش مربوط میشود. به همین دلیل، با افزایش شانه معمولاً بافت فرش ظریفتر شده و جزئیات طرح با وضوح بیشتری دیده میشود.
برای مثال، فرشهای ۱۲۰۰ و ۱۵۰۰ شانه معمولاً ظرافت بیشتری نسبت به فرشهای ۷۰۰ شانه دارند.
اما یک نکته مهم:
شانه بیشتر لزوماً به معنی بهتر بودن فرش برای همه افراد نیست.
انتخاب شانه مناسب به نوع استفاده، میزان رفتوآمد، بودجه و سلیقه شما بستگی دارد.
چگونه شانه فرش را از پشت آن تشخیص دهیم؟
یکی از روشهای تقریبی برای بررسی شانه، شمارش گرهها در یک بخش مشخص از عرض فرش است.
برای نمونه، در یک فرش ۱۲۰۰ شانه، بهصورت تقریبی باید در هر ۱۰ سانتیمتر از عرض فرش حدود ۱۲۰ گره وجود داشته باشد.
به همین ترتیب:
- فرش ۷۰۰ شانه → حدود ۷۰ گره در ۱۰ سانتیمتر
- فرش ۱۲۰۰ شانه → حدود ۱۲۰ گره در ۱۰ سانتیمتر
- فرش ۱۵۰۰ شانه → حدود ۱۵۰ گره در ۱۰ سانتیمتر
این روش یک بررسی تقریبی است و برای اطمینان از مشخصات واقعی فرش، بهتر است اطلاعات درجشده روی محصول و مشخصات اعلامشده توسط تولیدکننده را نیز بررسی کنید.
۳. تراکم فرش را بررسی کنید
بعد از شانه، یکی دیگر از مشخصات مهم تراکم فرش است.
تراکم به تعداد گرههای بافتهشده در طول فرش مربوط میشود. به همین دلیل شانه و تراکم در کنار یکدیگر، بخش مهمی از مشخصات فنی فرش ماشینی را تشکیل میدهند.
برای مثال ممکن است روی مشخصات یک فرش نوشته شده باشد:
۱۲۰۰ شانه، تراکم ۳۶۰۰
بررسی پشت فرش میتواند دید بهتری درباره نظم و فشردگی بافت به شما بدهد، اما برای تشخیص دقیق تراکم نباید تنها به مشاهده پشت فرش اکتفا کرد.
آیا هرچه پشت فرش ریزتر باشد، فرش بهتر است؟
خیر.
این یکی از باورهای رایج هنگام خرید فرش ماشینی است.
ریزتر بودن بافت پشت فرش معمولاً میتواند با شانه و ظرافت بیشتر ارتباط داشته باشد، اما کیفیت فرش فقط به تعداد گرهها وابسته نیست.
عواملی مانند:
- جنس و کیفیت نخ
- شانه و تراکم
- کیفیت بافت
- نوع دستگاه
- کیفیت رنگ
- پرداخت و تکمیل
- و کنترل کیفیت
همگی در کیفیت نهایی فرش تأثیر دارند.
بنابراین بهتر است ریز بودن بافت پشت فرش را یک نشانه بدانید، نه معیار قطعی کیفیت.
۴. یکنواختی بافت را در قسمتهای مختلف بررسی کنید
یکی از اشتباهات رایج این است که خریدار فقط یک قسمت از پشت فرش را بررسی میکند.
اگر امکان دارد، قسمتهای مختلف فرش را نگاه کنید؛ برای مثال:
- مرکز فرش
- نزدیک حاشیه
- گوشهها
- قسمتهای ابتدایی و انتهایی
هدف این است که ببینید آیا ساختار بافت در تمام سطح فرش تقریباً یکنواخت است یا خیر.
اگر تفاوت محسوسی میان قسمتهای مختلف مشاهده کردید، بهتر است درباره آن از فروشنده یا تولیدکننده سؤال کنید.
۵. پشت فرش را از نظر ایرادهای بافت بررسی کنید
هنگام خرید، پشت فرش را فقط برای دیدن گرهها نگاه نکنید؛ به ایرادهای احتمالی بافت نیز توجه داشته باشید.
مواردی مانند:
شل بودن غیرعادی بافت
اگر یک قسمت از پشت فرش به شکل محسوسی شلتر از بخشهای اطراف باشد، بهتر است بررسی بیشتری انجام شود.
تغییر ناگهانی در نظم بافت
تفاوت شدید در ساختار بافت یک قسمت با قسمتهای دیگر میتواند نیاز به بررسی داشته باشد.
پارگی یا آسیب
هرگونه پارگی، نخکششدگی یا آسیب قابل توجه باید پیش از خرید مشخص شود.
ناهمگونی شدید
اگر بافت در بخشهای مختلف فرش تفاوت غیرطبیعی داشته باشد، بهتر است دلیل آن را از فروشنده یا تولیدکننده بپرسید.
۶. کنارههای فرش را هم بررسی کنید
کیفیت فرش فقط در قسمت مرکزی مشخص نمیشود.
لبهها و کنارههای فرش را نیز بررسی کنید.
کنارهها باید مرتب و سالم باشند و دوخت یا پرداخت آنها وضعیت مناسبی داشته باشد.
وجود نخهای اضافی، بازشدگی، آسیب یا دوخت نامنظم در کنارهها مواردی هستند که بهتر است هنگام خرید نادیده گرفته نشوند.
۷. آیا وجود چسب در پشت فرش نشانه بیکیفیتی است؟
در این مورد نباید با یک قاعده ساده قضاوت کرد.
فرآیند تکمیل فرش و ساختار پشت محصولات مختلف میتواند با یکدیگر متفاوت باشد و مشاهده یک ماده خاص در پشت فرش، بهتنهایی دلیل قطعی برای بیکیفیت بودن آن نیست.
اما اگر پشت فرش ظاهر غیرطبیعی، چسبندگی زیاد یا تجمع قابل توجه مواد اضافی داشته باشد، بهتر است درباره فرآیند تولید و تکمیل آن سؤال کنید.
در نهایت، کیفیت فرش باید بر اساس مجموعه مشخصات آن ارزیابی شود.
۸. پشت فرش را با روی فرش مقایسه کنید
یکی از روشهای خوب برای بررسی فرش این است که پشت و روی آن را در کنار یکدیگر بررسی کنید.
به طرح، رنگ و بافت روی فرش نگاه کنید و سپس همان قسمت را از پشت بررسی کنید.
این کار میتواند به شما کمک کند برخی ایرادهای احتمالی بافت یا اجرای طرح را بهتر ببینید.
البته طبیعی است که ظاهر پشت فرش با روی آن کاملاً متفاوت باشد؛ منظور، بررسی هماهنگی ساختار بافت و نبود ایرادهای غیرعادی است.
۹. جنس نخ فرش را فراموش نکنید
حتی اگر پشت فرش کاملاً منظم باشد، باز هم نمیتوان بدون توجه به جنس نخ درباره کیفیت آن تصمیم گرفت.
نوع نخ تأثیر زیادی بر ویژگیهای فرش دارد.
در فرشهای ماشینی ممکن است از الیاف مختلفی مانند:
- اکریلیک
- پلیاستر
- پلیپروپیلن
- و انواع دیگر الیاف
استفاده شود.
هرکدام از این الیاف ویژگیهای خاص خود را دارند و انتخاب مناسب باید بر اساس کاربرد و انتظاری که از فرش دارید انجام شود.
پس هنگام خرید فقط نپرسید:
«پشت این فرش خوب است؟»
بلکه درباره نوع نخ، شانه، تراکم و مشخصات تولید فرش نیز سؤال کنید.
۱۰. برچسب و مشخصات فرش را بررسی کنید
یکی از مهمترین کارهایی که هنگام خرید فرش ماشینی میتوانید انجام دهید، بررسی اطلاعات محصول است.
مشخصاتی مانند:
- نام تولیدکننده
- شانه
- تراکم
- جنس نخ
- اندازه فرش
- مشخصات محصول
- اطلاعات مربوط به ضمانت یا خدمات، در صورت وجود
را بررسی کنید.
هرچه اطلاعات محصول شفافتر باشد، تصمیمگیری برای خریدار نیز آسانتر خواهد بود.
آیا وزن بیشتر نشانه کیفیت بالاتر فرش است؟
نه لزوماً.
وزن فرش به عوامل مختلفی مانند:
- اندازه
- شانه
- تراکم
- جنس نخ
- ارتفاع خاب
- ساختار فرش
وابسته است.
بنابراین نمیتوان گفت هر فرشی که سنگینتر است، حتماً کیفیت بالاتری دارد.
وزن زمانی میتواند معیار مفیدتری برای مقایسه باشد که دو محصول از نظر اندازه و مشخصات فنی مشابه باشند.
یک روش ساده برای بررسی فرش هنگام خرید
اگر در فروشگاه هستید و میخواهید فرش را دقیقتر بررسی کنید، این مراحل را انجام دهید:
مرحله اول: فرش را برگردانید
پشت فرش را کاملاً باز کنید.
مرحله دوم: چند نقطه را ببینید
فقط یک قسمت را بررسی نکنید. مرکز، گوشهها و قسمتهای نزدیک حاشیه را نیز ببینید.
مرحله سوم: نظم بافت را بررسی کنید
به یکنواختی گرهها و ساختار کلی پشت فرش توجه کنید.
مرحله چهارم: شانه را بررسی کنید
در صورت امکان، تعداد گرهها را در یک بخش مشخص از عرض فرش بهصورت تقریبی بررسی کنید.
مرحله پنجم: مشخصات فنی را بخوانید
شانه، تراکم و جنس نخ را از روی اطلاعات محصول بررسی کنید.
مرحله ششم: کنارهها را ببینید
لبهها، دوخت و وضعیت کلی کنارهها را بررسی کنید.
مرحله هفتم: روی فرش را هم بررسی کنید
طرح، رنگ، ارتفاع خاب و یکنواختی سطح فرش را ببینید.
مرحله هشتم: درباره نخ سؤال کنید
نوع نخ و ویژگیهای آن را از فروشنده یا تولیدکننده بپرسید.
آیا از روی پشت فرش میتوان فرش اصل و باکیفیت را تشخیص داد؟
تا حدی میتوان اطلاعات مفیدی به دست آورد، اما پشت فرش بهتنهایی نمیتواند اصالت یا کیفیت کامل یک فرش را مشخص کند.
برای انتخاب بهتر، چند عامل را همزمان بررسی کنید:
جنس نخ + شانه + تراکم + کیفیت بافت + سلامت فرش + پرداخت + مشخصات تولیدکننده
این روش بسیار مطمئنتر از آن است که فقط بر اساس یک ویژگی ظاهری تصمیم بگیرید.
آیا فرش ۱۲۰۰ شانه بهتر از فرش ۷۰۰ شانه است؟
پاسخ به این سؤال به نیاز شما بستگی دارد.
فرشهای ۱۲۰۰ شانه معمولاً ظرافت و ریزبافی بیشتری دارند و جزئیات طرح را با وضوح بالاتری نمایش میدهند.
از طرف دیگر، فرشهای ۷۰۰ شانه معمولاً ضخامت بیشتری دارند و ممکن است برای بعضی کاربردها و سلیقهها انتخاب مناسبتری باشند.
بنابراین به جای اینکه بپرسیم «کدام بهتر است؟»، بهتر است بپرسیم:
«کدام فرش برای نیاز من مناسبتر است؟»
اگر هدف شما داشتن فرشی ظریف و با جزئیات بیشتر برای فضای پذیرایی است، شانههای بالاتر میتوانند انتخاب مناسبی باشند. اگر استفاده روزمره، ضخامت بیشتر یا بودجه اقتصادیتر برایتان اهمیت دارد، ممکن است گزینههای دیگری مناسبتر باشند.
اشتباهات رایج هنگام بررسی پشت فرش
فقط به ریز بودن بافت توجه نکنید
ریزتر بودن بافت بهتنهایی کیفیت فرش را تضمین نمیکند.
تراکم بیشتر را مساوی کیفیت بیشتر ندانید
تراکم مهم است، اما جنس نخ و کیفیت تولید نیز اهمیت زیادی دارند.
فقط یک نقطه از فرش را بررسی نکنید
چند قسمت مختلف را با هم مقایسه کنید.
روی فرش را فراموش نکنید
پشت فرش فقط بخشی از بررسی است. سطح رویی، طرح، رنگ و کیفیت ظاهری نیز باید بررسی شوند.
فقط به گفته فروشنده اکتفا نکنید
مشخصات فنی محصول و اطلاعات تولیدکننده را نیز بررسی کنید.
چکلیست تشخیص فرش ماشینی باکیفیت
قبل از خرید، این موارد را بررسی کنید:
- بافت پشت فرش منظم و یکنواخت است.
- در قسمتهای مختلف تفاوت غیرعادی دیده نمیشود.
- پشت فرش پارگی یا آسیب قابل توجه ندارد.
- شانه فرش مشخص است.
- تراکم فرش مشخص است.
- جنس نخ مشخص است.
- روی فرش از نظر طرح، رنگ و بافت بررسی شده است.
- کنارهها و ریشهها سالم هستند.
- مشخصات تولیدکننده قابل بررسی است.
- فرش با محل استفاده و بودجه شما تناسب دارد.
جمعبندی
پشت فرش یکی از قسمتهایی است که هنگام خرید فرش ماشینی نباید نادیده گرفته شود. با بررسی پشت فرش میتوانید نظم بافت، یکنواختی گرهها، وضعیت کنارهها و برخی ویژگیهای فنی محصول را بهتر بررسی کنید.
اما برای تشخیص یک فرش ماشینی باکیفیت نباید تنها به پشت فرش تکیه کرد.
جنس و کیفیت نخ، شانه، تراکم، کیفیت بافت، رنگ، پرداخت و کنترل کیفیت همگی در کیفیت نهایی فرش نقش دارند.
بنابراین هنگام خرید، فرش را از هر دو طرف بررسی کنید، مشخصات فنی آن را بخوانید و درباره جنس نخ و فرآیند تولید سؤال کنید.
در فرش ماشینی اکباتان نیز کیفیت محصول تنها به ظاهر فرش محدود نمیشود. انتخاب مواد اولیه، فرآیند بافت، تکمیل و کنترل کیفیت، همگی بخشهایی از مسیر تولید هستند که در کیفیت محصول نهایی اهمیت دارند.
یک انتخاب خوب زمانی اتفاق میافتد که علاوه بر زیبایی فرش، مشخصات فنی و کیفیت ساخت آن را هم بشناسید.
